Dominikanie w Ustroniu-Hermanicach

Dominikanie

ZAKON BRACI KAZNODZIEJÓW (Ordo Fratrum Praedicatorum - OP), powstał na początku XIII wieku w południowej Francji, pierwszy klasztor założony został w 1215 roku w Tuluzie. Jego założycielem był Hiszpan, św. Dominik de Guzman (ok. 1172 - 1221), kanonik katedry w Osmie, od którego imienia zakon wziął swoją dzisiejszą nazwę. W 1216 roku papież Honoriusz III zatwierdził nowy zakon, w oparciu o regułę św. Augustyna. Dominik kanonizowany został w 1234 roku i pochowany w kościele w Bolonii.

b_150_100_16777215_00_images_stories_op_2.jpg

Klasztory powstawały niemal zawsze w samych centrach miast i utrzymywały się z datków wiernych, stąd dominikanie, podobnie jak i franciszkanie, nazywani byli zakonem żebraczym lub mendykanckim.

Szczególnym powołaniem zakonników było kaznodziejstwo oparte na solidnym przygotowaniu teologicznym, zwłaszcza pośród heretyckich wspólnot katarów, waldensów i albigensów. Między innymi dlatego papież Grzegorz IX w 1231 roku przekazał w ręce dominikanów, powołany kilkanaście lat wcześniej, urząd inkwizycji, który sprawowali do końca średniowiecza.

Święty Dominik specjalny nacisk położył na duchowe, teologiczne i filozoficzne przygotowanie zakonników do pracy duszpasterskiej. Kluczową rolę odgrywać miał jednak nade wszystko dobry przykład własnego życia, zwłaszcza wobec osób krytycznie, czy też wrogo ustosunkowanych do duchowieństwa i Kościoła.

Dzięki gruntownemu wykształceniu dominikanie wnieśli istotny wkład w rozwój średniowiecznych uniwersytetów, zwłaszcza w Paryżu, Bolonii i Padwie. Wśród członków zgromadzenia było wielu wybitnych teologów i filozofów, między innymi św. Albert Wielki i twórca scholastyki św. Tomasz z Akwinu. Twórcą Złotej Legendy, najpoczytniejszego dzieła hagiograficznego w wiekach średnich, był dominikanin Jakub de Voragine.

Zakon odegrał także wielką rolę w kształtowaniu duchowego oblicza późnego średniowiecza, czego najlepszym przykładem była działalność mistyków nadreńskich, Jana Taulera, Henryka Suzo i Mistrza Eckharta. Z zakonu kaznodziejskiego pochodził także wybitny malarz wczesnego renesansu - Fra Angelico, późniejszy błogosławiony i od 1987 roku patron artystów.

Spośród żeńskiej kontemplacyjnej gałęzi zakonu, powstałej także na początku XIII wieku, pochodzi między innymi, wielka mistyczka św. Katarzyna ze Sieny.

Zakon Kaznodziejski składa się z trzech gałęzi: pierwsza gałąź to Bracia Zakonu Kaznodziejskiego (bracia dominikanie), drugą gałąź stanowią Mniszki Zakonu Kaznodziejskiego, trzecią zaś częścią są osoby świeckie – Tercjarze

Obecnie na całym świecie Zakon Kaznodziejski podzielony jest na 50 prowincji, liczy sobie około 7,5 tysiąca kapłanów i braci kooperatorów, na czele z rezydującym w Rzymie, przy kościele Santa Sabina generałem. Również w Rzymie Dominikanie posiadają i prowadzą znany i ceniony uniwersytet papieski Angelicum.

Mniszki naszego Zakonu, zgodnie z zamiarem św. Dominika, przez swe kontemplacyjne życie zakonne całkowicie poświęcają się kontemplacji Boga i dają świadectwo modlitwy, milczenia i pokuty. W ten sposób podtrzymują życie apostolskie Braci. Siostry kontemplacyjne, choć nie prowadzą dzieł apostolskich, żyją w ciszy klasztoru, są w samym sercu głoszenia Braci. Swoją modlitwą wstawiają się za tymi, którym bracia głoszą Słowo, by mogła przeniknąć je Boża łaska. W Polsce są trzy klasztory dominikanek klauzurowych: w Krakowie (na Gródku), w św. Annie koło Częstochowy oraz w Radoniach koło Grodziska Mazowieckiego.

Szerszym pojęciem niż Zakon Dominikański jest Rodzina Dominikańska. Składa się ona z braci, mniszek, członków świeckich instytutów i fraterni oraz sióstr żyjących duchowością dominikańską . Na świecie istnieje kilkadziesiąt różnych zgromadzeń sióstr dominikanek. W odróżnieniu od mniszek, oprócz modlitwy, podejmują one również dzieła apostolskie i misyjne. W Polsce jest pięć zgromadzeń dominikanek czynnych: Zgromadzenie Sióstr Świętego Dominika, Zgromadzenie Sióstr Dominikanek Misjonarek Jezusa i Maryi, Siostry Dominikanki Matki Boskiej Różańcowej, Unia Świętej Katarzyny ze Sieny Misjonarek Szkoły (jest to zgromadzenie bezhabitowe) i Małe Siostry Baranka.

Do Polski pierwsi Dominikanie, pod przewodnictwem św. Jacka, przybyli z Rzymu w 1220 roku na zaproszenie biskupa krakowskiego Iwona Odrowąża. Najstarszy macierzysty klasztor pod wezwaniem św. Trójcy założony został w Krakowie (1222) i istnieje nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Kolejne placówki powstały między innymi we Wrocławiu (1226), Sandomierzu (1226), Gdańsku (1227) i Poznaniu (1243). Pierwszym prowincjałem obejmującej wszystkie polskie klasztory nowej prowincji został Gerard z Wrocławia. Do końca XVII stulecia na terenie całej Rzeczpospolitej istniało 45 klasztorów, nie tylko w dużych miastach ale i na prowincji.

Polska Prowincja Dominikanów z siedzibą w Warszawie w klasztorze na ul. Freta, liczy ponad 400 zakonników i posiada 18 klasztorów (w tym 3 za granicą). Na jej czele stoi prowincjał. Zakonnicy zajmują się przede wszystkim działalnością duszpasterską, rekolekcyjną i naukową, a zwłaszcza prowadzeniem duszpasterstw akademickich i młodzieżowych.

Więcej na temat zakonu możesz dowiedzieć się z serwisu internetowego Polskiej Prowincji Dominikanów - www.dominikanie.pl

 * * *